Πώς μπορεί να ανασταλεί ένας πλειστηριασμός ακινήτου;

Ο πλειστηριασμός ακινήτου αποτελεί μία από τις πιο επώδυνες συνέπειες της αδυναμίας εξυπηρέτησης οφειλών. Όταν ο οφειλέτης λάβει ειδοποίηση για επικείμενο πλειστηριασμό, συχνά θεωρεί ότι η απώλεια της περιουσίας του είναι αναπόφευκτη. Στην πραγματικότητα, όμως, το ελληνικό δίκαιο προβλέπει συγκεκριμένα νομικά μέσα που μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσουν σε αναστολή ή έστω σε καθυστέρηση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.

Η αναστολή πλειστηριασμού δεν ισοδυναμεί με διαγραφή της οφειλής.

Πρόκειται για προσωρινό «πάγωμα» της διαδικασίας εκτέλεσης, το οποίο παρέχει στον οφειλέτη κρίσιμο χρόνο ώστε να ασκήσει τα δικαιώματά του, να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της απαίτησης, να επιδιώξει ρύθμιση ή να προσφύγει στη δικαιοσύνη. Η διάρκειά της εξαρτάται από το ένδικο βοήθημα που ασκείται και από τις αποφάσεις των αρμόδιων δικαστηρίων.

Ένα από τα βασικά μέσα άμυνας του οφειλέτη είναι η ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής. Με την ανακοπή αυτή ο οφειλέτης αμφισβητεί τη νομιμότητα, το ύψος ή την ύπαρξη της απαίτησης. Ωστόσο, είναι κρίσιμο να επισημανθεί ότι η άσκηση ανακοπής δεν επιφέρει αυτοδικαίως αναστολή της εκτέλεσης. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται η παράλληλη κατάθεση αίτησης αναστολής.

Η αίτηση αναστολής εκτέλεσης ασφαλιστικών μέτρων επι ανακοπής  αποτελεί το βασικό ένδικο μέσο που μπορεί να αποτρέψει προσωρινά τον πλειστηριασμό. Το δικαστήριο, εξετάζοντας την αίτηση, σταθμίζει αν υφίστανται σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη βασιμότητα της απαίτησης, αν η συνέχιση της εκτέλεσης προκαλεί άμεσο και ανεπανόρθωτο κίνδυνο για τον οφειλέτη και αν η επερχόμενη βλάβη είναι δυσανάλογη σε σχέση με το συμφέρον του δανειστή.

Ακόμη και σε προχωρημένο στάδιο, όταν έχει ήδη εκδοθεί πρόγραμμα πλειστηριασμού, ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα άσκησης ανακοπής κατά της διαδικασίας του πλειστηριασμού, εφόσον διαπιστώνονται παρατυπίες. Τέτοιες μπορεί να αφορούν ελλιπή ή άκυρη επίδοση εγγράφων, σφάλματα στο ποσό της απαίτησης, παραβίαση νόμιμων προθεσμιών ή εσφαλμένη περιγραφή του ακινήτου. Και σε αυτή την περίπτωση, η ανακοπή πρέπει να συνοδεύεται από αίτηση αναστολής με την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων.

Παράλληλα με τα ένδικα μέσα, η ρύθμιση της οφειλής μέσω διαπραγμάτευσης με τον πιστωτή αποτελεί συχνά έναν πρακτικό και αποτελεσματικό τρόπο αποτροπής πλειστηριασμού. Όταν υπάρχει ενεργή διαδικασία ρύθμισης ή έχει επιτευχθεί συμφωνία αποπληρωμής, οι πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης συνήθως αναστέλλονται, εφόσον τηρούνται οι όροι της συμφωνίας.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η προσφυγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών του Ν. 4738/2020. Η διαδικασία αυτή δεν είναι τυπική ούτε αυτοματοποιημένη. Απαιτεί πλήρη και ακριβή καταχώριση οικονομικών στοιχείων και σωστή καθοδήγηση, προκειμένου η αίτηση να υποβληθεί οριστικά και να παράγει έννομα αποτελέσματα.

Στην πράξη, παρατηρείται συχνά το φαινόμενο οφειλέτες να ξεκινούν τη διαδικασία χωρίς επαρκή υποστήριξη, με αποτέλεσμα η αίτηση να παραμένει σε στάδιο πρόχειρης δημιουργίας ή ελλιπούς συμπλήρωσης. Μια τέτοια αίτηση δεν παρέχει καμία προστασία και δεν αναστέλλει τον πλειστηριασμό. Αντιθέτως, συχνά απαιτείται η ακύρωσή της και η εκ νέου υποβολή πλήρους και ορθής αίτησης.

Σημαντικό είναι ότι αίτηση που δεν έχει οριστικοποιηθεί μπορεί να ακυρωθεί οποτεδήποτε, χωρίς να εφαρμόζεται ο περιορισμός της δωδεκάμηνης προθεσμίας του άρθρου 7 παρ. 3 περ. δ΄ του Ν. 4738/2020. Ο περιορισμός αυτός αφορά αποκλειστικά αιτήσεις που έχουν υποβληθεί οριστικά και έχουν ολοκληρωθεί με σύναψη σύμβασης αναδιάρθρωσης ή με απόρριψη. Επιπλέον, αν ο οφειλέτης δεν προβεί σε καμία ενέργεια για διάστημα ενενήντα ημερών, η αίτηση διαγράφεται αυτομάτως από το σύστημα, χωρίς να δημιουργείται χρονικός αποκλεισμός για νέα υποβολή.

Ως προς την αναστολή πλειστηριασμού μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, αυτή επέρχεται μόνο από τη στιγμή της οριστικής υποβολής της αίτησης. Σύμφωνα με το άρθρο 18 του Ν. 4738/2020, από το χρονικό αυτό σημείο και μέχρι την καθ’ οιονδήποτε τρόπο περάτωση της διαδικασίας, αναστέλλεται η λήψη νέων μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς και η συνέχιση των ήδη εκκινήσασων διαδικασιών.

Υφίσταται, ωστόσο, κρίσιμη εξαίρεση: η αναστολή δεν καταλαμβάνει πλειστηριασμό που έχει προγραμματιστεί εντός τριών μηνών από την ημερομηνία οριστικής υποβολής της αίτησης. Στην περίπτωση αυτή, ο πλειστηριασμός συνεχίζεται κανονικά και ο οφειλέτης οφείλει να αναζητήσει εναλλακτικά ένδικα μέσα προστασίας.

Η αναστολή παύει επίσης αν κοινοποιηθεί στον οφειλέτη απόφαση μη υποβολής πρότασης αναδιάρθρωσης ή αν η αίτηση απορριφθεί για οποιονδήποτε λόγο. Αντιθέτως, σε περίπτωση επιτυχούς ολοκλήρωσης της διαδικασίας και υπογραφής σύμβασης αναδιάρθρωσης, αναστέλλονται αυτοδικαίως όλα τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης για τις απαιτήσεις των πιστωτών που συμμετέχουν στη σύμβαση, υπό την προϋπόθεση της συνεπούς τήρησής της.

Η αναστολή πλειστηριασμού καθίσταται δυσχερέστερη όταν έχουν παρέλθει οι νόμιμες προθεσμίες, όταν ο οφειλέτης δεν έχει κινηθεί έγκαιρα ή όταν δεν υφίστανται σοβαρά νομικά επιχειρήματα. Για τον λόγο αυτό, ο χρόνος αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα. Η έγκαιρη νομική αξιολόγηση της υπόθεσης αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες προστασίας της περιουσίας και εξεύρεσης βιώσιμης λύσης.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Μπορεί να ανασταλεί ένας πλειστηριασμός την τελευταία στιγμή;

Σε ορισμένες περιπτώσεις ναι, μέσω προσωρινής διαταγής, αλλά απαιτείται άμεση και τεκμηριωμένη νομική ενέργεια.

Αν πληρώσω ένα μέρος της οφειλής, σταματά ο πλειστηριασμός;

Όχι απαραίτητα. Απαιτείται συμφωνία με τον πιστωτή ή δικαστική απόφαση.

Η ανακοπή σταματά αυτόματα τον πλειστηριασμό;

Όχι. Χρειάζεται και αίτηση αναστολής ασφαλιστικών μέτρων επι των ανακοπών.

Τι γίνεται αν χαθεί η προθεσμία;

Οι επιλογές περιορίζονται σημαντικά, αλλά απαιτείται άμεση αξιολόγηση της υπόθεσης και ύστατες προσπάθειες διαπραγμάτευσης του χρέους έως και την τελευταία στιγμή.

Η αναστολή πλειστηριασμού είναι νομικά εφικτή, αλλά δεν είναι ούτε αυτόματη ούτε δεδομένη. Απαιτεί σωστή στρατηγική, γνώση του θεσμικού πλαισίου και άμεση κινητοποίηση. Όσο νωρίτερα ενεργοποιηθεί ο οφειλέτης με τη συνδρομή εξειδικευμένου νομικού συμβούλου, τόσο περισσότερες επιλογές έχει στη διάθεσή του.

Για περισσότερες πληροφορίες και ραντεβού καλέστε στο δικηγορικό γραφείο και μιλήστε με εξειδικευμένο δικηγόρο για διάσωση περιουσίας και υποθέσεις πλειστηριασμών στα τηλ: 210 881 1903 – 6932455478