Νέο κληρονομικό: Πώς ορίζεται κάποιος ως κληρονόμος;
Πώς εκδίδεται ένα κληρονομητήριο;
Το κληρονομητήριο αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό πιστοποιητικό του κληρονομικού δικαίου, καθώς βεβαιώνει την κληρονομική ιδιότητα του προσώπου που αναγράφεται σε αυτό ως κληρονόμος (ή καταπιστευματοδόχος, κληροδόχος ή εκτελεστής διαθήκης). Σκοπός του είναι η διευκόλυνση των συναλλαγών του δικαιούχου με τρίτους, παρέχοντας ασφάλεια δικαίου και αποδεικτική ισχύ ως προς το κληρονομικό δικαίωμα.
Η σημασία του κληρονομητηρίου είναι ιδιαίτερα αυξημένη στις περιπτώσεις μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων, τραπεζικών συναλλαγών, διαχείρισης ακινήτων ή κάθε άλλης πράξης που απαιτεί απόδειξη της κληρονομικής ιδιότητας του ενδιαφερομένου.
Η δημόσια πίστη του κληρονομητηρίου
Ο νομοθέτης, με τις διατάξεις των άρθρων 1963 ΑΚ και 822 ΚΠολΔ, καθιέρωσε τον θεσμό της δημόσιας πίστης του κληρονομητηρίου, με σκοπό την προστασία των καλόπιστων τρίτων που συναλλάσσονται με το πρόσωπο που εμφανίζεται σε αυτό ως κληρονόμος.
Ειδικότερα, κάθε δικαιοπραξία ή δικαστική πράξη που πραγματοποιείται από ή προς το πρόσωπο που αναγράφεται στο κληρονομητήριο θεωρείται ισχυρή υπέρ του τρίτου, εφόσον εκείνος αγνοούσε την ανακρίβεια του πιστοποιητικού ή την ύπαρξη διαδικασίας ανάκλησης, τροποποίησης ή αμφισβήτησής του.
Ωστόσο, η δημόσια πίστη του κληρονομητηρίου περιορίζεται αποκλειστικά στην ύπαρξη του κληρονομικού δικαιώματος. Δεν καλύπτει άλλες νομικές ελλείψεις, όπως για παράδειγμα την έλλειψη κυριότητας του κληρονομουμένου επί συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου. Ακόμη και αν στη διαθήκη αναφέρονται συγκεκριμένα αντικείμενα ή ακίνητα που περιέρχονται σε κάθε κληρονόμο, το κληρονομητήριο δεν δημιουργεί τεκμήριο ότι τα αντικείμενα αυτά ανήκαν πράγματι στον αποβιώσαντα.
Το νέο καθεστώς μετά τον Ν. 5095/2024
Με τον πρόσφατο Νόμο 5095/2024 επήλθαν σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία έκδοσης κληρονομητηρίου. Από την 1η Ιουνίου 2024, το πιστοποιητικό εκδίδεται πλέον μετά από πράξη δικηγόρου, ο οποίος είναι μέλος του δικηγορικού συλλόγου της περιφέρειας του αρμόδιου πρωτοδικείου.
Η σχετική αίτηση υποβάλλεται στο κατά τόπο αρμόδιο πρωτοδικείο, δηλαδή στο δικαστήριο της τελευταίας κατοικίας ή διαμονής του κληρονομουμένου. Αν ο θανών δεν είχε κατοικία ή διαμονή στην Ελλάδα, αρμόδιο είναι το Πρωτοδικείο Αθηνών.
Μετά την κατάθεση, η αίτηση αναρτάται σε ειδικό χώρο του δικαστηρίου για δέκα ημέρες, προκειμένου να ενημερωθούν τυχόν ενδιαφερόμενοι τρίτοι. Εάν κατά το διάστημα αυτό ασκηθεί παρέμβαση, τότε η υπόθεση οδηγείται σε δικαστική κρίση και το κληρονομητήριο εκδίδεται κατ’ εξαίρεση με δικαστική απόφαση.
Περιπτώσεις απόρριψης της αίτησης
Εάν ο δικηγόρος-δικαστής κρίνει ότι δεν αποδεικνύονται επαρκώς τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν το κληρονομικό δικαίωμα ή ότι το δικαίωμα εμφανίζεται αμφίβολο ή ασαφές, υποχρεούται να αρνηθεί τη χορήγηση του κληρονομητηρίου και να εκδώσει απορριπτική πράξη.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι αν ο ορισθείς δικηγόρος αρνηθεί να αναλάβει την υπόθεση, κωλύεται, αποβιώσει ή δεν εκδώσει πράξη εντός τριάντα ημερών από την παραλαβή του φακέλου, ορίζεται ο επόμενος κατά σειρά δικηγόρος από τον σχετικό κατάλογο.
Προσβολή της πράξης και έκδοση του πιστοποιητικού
Μετά την έκδοση θετικής πράξης από τον δικηγόρο, το κληρονομητήριο εκδίδεται από τον γραμματέα του δικαστηρίου όπου κατατέθηκε η αίτηση.
Κάθε πράξη που αφορά τη χορήγηση ή μη χορήγηση κληρονομητηρίου μπορεί να προσβληθεί με ανακοπή από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον, εντός είκοσι ημερών από τη δημοσίευσή της. Η άσκηση της ανακοπής, καθώς και η προθεσμία για την άσκησή της, αναστέλλουν την ισχύ της πράξης και την έκδοση του πιστοποιητικού.
Η νέα διαδικασία έκδοσης κληρονομητηρίου επιχειρεί να επιταχύνει και να εκσυγχρονίσει τη διαχείριση των κληρονομικών υποθέσεων, μεταφέροντας σημαντικό μέρος της διαδικασίας στους δικηγόρους. Παράλληλα, διατηρούνται ασφαλιστικές δικλείδες για την προστασία των δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων και των καλόπιστων τρίτων, διασφαλίζοντας την αξιοπιστία και τη νομική ασφάλεια του θεσμού.
Το δικηγορικό μας γραφείο εξειδικεύεται σε ζητήματα κληρονομικού δικαίου και είμαστε έτοιμοι να σας συμβουλεύσουμε με τον καλύτερο τρόπο για οποιοδήποτε πρόβλημα ανακύψει.
Για περισσότερες πληροφορίες και ραντεβού καλέστε στο δικηγορικό γραφείο και μιλήστε με εξειδικευμένο δικηγόρο στα τηλ: 210 8811903, 2108251894, 6932455478 και στο e-mail: akorela.lawfirm@gmail.com
